پومودوروهای شبانه

درباره آدم ها و موجوداتی که به نظرم شبیه آدم ها بودند

پومودوروهای شبانه

درباره آدم ها و موجوداتی که به نظرم شبیه آدم ها بودند

۱۱ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «دبیرستان» ثبت شده است

تامی: این بِگبی واقعن دیوونه‌س پسر! ولی خب از طرفی... رفیقمونم هست!

رگ‌یابی (۱۹۹۶)



انگار یه کلاه از برف و یخ گذاشتم رو سرم: کلمه‌ها کنار هم قرار می‌گیرن، اما قبل از این که جمله ها شکل بگیرن، منجمد می‌شن و از بین می‌رن. زمستون چیز غریبیه: اگه خوب باشی بهترت می‌کنه، اگه حالت خراب باشه، سوز سرما نابودت می‌کنه... پس هر مشکلی داری قبل از زمستون حلش کن وگرنه سوز سرما نابودت می‌کنه....

مهدی به خاطر هیکل گنده و قد بلندش، همیشه میزای آخر کلاسو اشغال می‌کرد؛ بور بود و از همون اوایل دبیرستان ریش و پشم پرپشتی داشت؛ جرأت نمی‌کردیم روش اسم بذاریم یا به اسمی غیر از اسم خودش صداش کنیم؛ آدم ساکت و آرومی بود و معمولن کاری به کار کسی نداشت؛ هیچ وقت ندیدم خیلی خوش‌حال باشه یا بلند بلند بخنده یا با کسی شوخی یا بازی کنه و متعاقبن کسی هم جرأت نمی‌کرد توی مدرسه دم‌پرش بشه؛ زنگ تفریح که می‌خورد، تا مجبورش نمی‌کردن از کلاس خارج نمی‌شد؛ من که باهاش رفیق شده بودم همه بچه‌ها تعجب کرده بودن؛ البته یادمه یه بار که با یه کلاس دیگه قرار دعوا گذاشته بودیم و بهش رو انداختم، خیلی راحت جواب رد بهم داد: «علی‌جون من با کسی دعوا نمی‌کنم، از من می‌شنوی تو هم با کسی دعوا نکن....» اما به هر حال مهدی به نظرم آدم جذابی بود و من ترجیح می‌دادم که باهاش رفیق باشم.

ترجیح می‌دادم با مهدی رفیق باشم؛ یه بار می‌خواستم سر شوخی رو باهاش باز کنم؛ زنگ خورده بود؛ مهدی سرشو گذاشته بود روی میز؛ یادم نیست چه کرمی داشتم می‌ریختم که یه دفعه دیدم بین زمین و هوا دارم می‌چرخم. مهدی رو هوا تابم می‌داد. تخته سیاه، نیمکت‌ها، میل‌پرده و موزاییک‌های زشت و بدقواره کلاسمون چند بار دور سرم چرخیدن تا این که بعد از چند دقیقه مهدی بی‌خیال شد و دوباره گذاشتم روی زمین: «وقتی حوصله ندارم با من شوخی نکن علی آقا!» من شوکه شده بودم و فقط تونستم سر تکون بدم که یعنی متوجه شدم؛ دیگه هیچ‌وقت باهاش شوخی نکردم.

پیش‌دانشگاهی که بودیم صندلی‌هامون کنار هم بود، وقت زیادی رو با هم می‌گذروندیم و خیلی توی درس‌ها به هم کمک می‌کردیم؛ قبل از کنکور یه دوره یکی دو ماهه تعطیلمون کرده بودن که خودمون درس بخونیم؛ مهدی هر روز ماشین بابای بازنشسته‌شو می‌‌پیچوند میومد در خونه ما؛ با این که من صبح‌ها ساعت نُه و ده از خواب بیدار می‌شدم، مهدی ساعت هشت صبح هر روز دم در بود؛ مامانم بهش اصرار می‌کرد که بیاد بالا تا من بیدار می‌شم، ولی مهدی قبول نمی‌کرد و توی ماشین درس می‌خوند... بعدش تا ساعت چهار بعد از ظهر بین درختای زشت پارک چیتگر درس می‌خوندیم، تا ساعت شیش چرت و پرت می‌گفتیم درباره هر چیزی و بعدشم برمی‌گشتیم خونه. 

کنکور که دادیم و دانشجو شدیم هر کدوممون رفتیم سیِ خودمون و رابطه‌مون خیلی محدود شد؛ یکی دو سال بعدش زنگ زد گفت بیا فلان جا پرزنتت کنم... رفته بود تو کار نتورک مارکتینگ؛ زمستون بود؛ کت و شلوار مشکی و پیرهن خاکستری پوشیده بود که به نظرم خیلی برازنده‌ش بود؛ مثل معلمای دبیرستانمون سعی می‌کرد جدی باشه؛ پای تخته برام یه مثلث کشید و هزار جور دری‌وری گفت؛ یاد چرت و پرتایی که تو چیتگر می‌گفتیم افتاده بودم و دبیرستان... حرفاش که تموم شد بهش گفتم دلم برات تنگ شده بود اومدم ببینمت... گفت اگه می‌خوای حمایتم کنی و کمکم کنی، ازم خرید کن؛ گفتم: «اومدم ببینمت آقا مهدی! دلم برات تنگ شده بود...» دیگه از اون روز همدیگه رو ندیدیم، البته در دوران پساتلگرام هر چن وقت یه بار، یکی‌دوتا وویس رد و بدل می‌کنیم و بعد گم‌ و گور می‌شیم توی زندگیای مشکی و خاکستری خودمون.

یکی از مهم ترین دلایلی که شب ها نمی تونم درست بخوابم اینه که کابوس می بینم (یا می ترسم که کابوس ببینم؟) و از پرتکرارترین کابوس هام - بدون شوخی - اینه که صبح از خواب بیدار شدم و دوباره باید برم پشت میزهای کلاس درس بشینم. رفتن به مدرسه برای من، فارغ از اتفاقات بامزه و خنده داری که توی مدرسه می افتاد، فاجعه ای بود که طی یک دوره طولانی به تکرار شدنش عادت کرده بودم و این تازه من بودم که این قابلیت رو داشتم که همه جا خوش بگذرونم و حالا که درس و دانشگاه تموم شده، فاجعه به شکل رؤیاها و کابوس های شبانه تعقیبم می کنه: هر اتفاق مهمی که قراره توی خواب رخ بده، قطعن توی مدرسه رخ می ده: توی مدرسه های مختلف حبس می شم، توی مدرسه های مختلف زندگی می کنم و مبدأ و مقصد همه حرکت ها توی خواب های من، احتمالن یه مدرسه‌س؛ بعد از این که وارد دانشگاه شدم، سعی کردم یه جوری این مسأله رو حل کنم و تصویر دیستورت شده ای که از مدرسه توی ذهنم به وجود اومده رو اصلاح کنم: با تلاش و پیگیری، مدت زیادی معلم مدارس خوب تهران شدم و توی پنج شیش تا از بهترین مدارس تهران تدریس کردم. رشته تحصیلی من معماریه و الان می تونید حدس بزنید که موضوع پایان نامه م چی بوده: طراحی مدرسه با تأکید بر بازی دانش آموزان در فضای باز... اما ظاهرن دنیا این طوری کار نمی کنه: هرچقدر فیلمای بامزه و رنگارنگ درباره مدرسه ببینی، هرچقدر مدارس روشن و رنگارنگ طراحی کنی یا هرچقدر وارد مدارس خوب بشی و به دانش آموزای خوب و بامزه درس یاد بدی مهم نیست، شب که بخوابی، چیزی که از مدرسه توی خوابت می بینی، تصاویری از راهروهای گوتیک و تنگ و تاریک مدرسه هاگوارتزه.

فاضل همکلاسی دوره دبیرستانم بود؛ یه مقدار زیادی شجاع بود و یه مقداری عصبانی، که مجموعاً به نظرم ترکیب خطرناکی بود؛ پدرش راننده تاکسی بود و توی یه محله دورتر از ما زندگی می کردن؛ باهوش بود و معمولن نمرات خوب کلاس رو می گرفت؛ چند بار توی مدرسه با سال بالایی ها دعوا درست کرد و جمیعِ تصمیماتی که گرفت باعث شد چندین بار حسابی کتک بخوریم و با سر و صورت خونی - از باغ وحشی که توش درس می خوندیم - برگردیم خونه؛ معمولن بعد از دعواها زود از هم جدا می شدیم و فرداش با اعصاب داغون رویدادهای مهم دعوای روز قبل رو بررسی می کردیم، تا آخرش که به این سؤال می رسیدیم که اگه ما، یا دقیق تر بگم: اگه فاضل، زد و خورد رو شروع نکرده بود چی می شد؟ فاضل هم این جور موقع ها همیشه اون جمله مسخره رو واگویه می کرد: «ببینید بچه ها! برنده دعوا کسیه که مشت اولو بزنه پای چشم طرفش...» و چه آثار و کبودی هایی که تحت تأثیر این مکتب هنری گوتیکی خلق نشده بودن... فاضل از این قبیل تئوری ها در زمینه دعوا کردن زیاد داشت که از جمله اون ها می شه به: پنهان کردن بطری در آستین و شکستن آن در صورت نیاز و زدن لگد در ناحیه شکم حین صحبت کردن با طرف دعوا اشاره کرد؛ الان که مدت زیادی گذشته و دقیق تر فکر می کنم، واقعن به نظرم فاضل تو این زمینه ها مثل یه هنرمند متفکر، آوانگارد و پیشرو عمل می کرد و ما هم به عنوان پیروان مکتبش دنبالش می کردیم.

مثل هر کابوس دیگه ای، بالاخره دبیرستان هم تموم شد و فاضل برای ادامه تحصیل به یکی از شهرستانای دور رفت؛ قبل از این که بره، می دونستم که قراره برای مدت زیادی نبینمش و برای همین بهش مناسب ترین هدیه ای رو دادم که فکر می کردم یه آدم عصبانی ‍‍‌و علاقه مند به هنر (!) ممکنه دریافت کنه: یه ویالون. فاضل الان نوازندگی ویالون رو به شکل حرفه ای انجام می ده.

ناهید خانوم شصت هفتاد سالشه و مادر یکی از دوستای منه که مدتیه رفته سربازی و این باعث شده که من بیشتر به ناهید خانوم سر بزنم. از بچگی ناهید خانومو می شناسم ولی رفت و آمدای اخیر، باعث شده شناختمون نسبت به همدیگه عمیق تر بشه؛ خیلی از سنش جوون تر به نظر می رسه: موهای کوتاه طلایی داره که پسرونه اصلاحش می‌کنه و بخش‌هاییش سفید شده و رنگ عجیب چشم‌هاش، به نظرم ترکیبی از طلایی و آبیه که وقتی از همسر مرحومش تعریف می کنه و یه لایه اشک روی رنگ هایی که گفتم قرار می گیره، غلظتش رو از دست می ده و به رنگ نقره ای نزدیک می شه... همسر مرحومش رو همیشه در حال سیگار کشیدن دیده بودم.

ناهید همیشه خوش اخلاقه و هر وقت به دیدنش رفتم خوشحال و با انرژی بوده، انرژی خالص و خاصی که به نظرم از سلامت جسم و روحش نشأت می گیره؛ معمولن خودش سر صحبتو باز می کنه و معمولن درباره یکی از این دو موضوع صحبت می کنه: شغلی که ازش بازنشسته شده و همسری که از دنیا رفته.

ناهید در زمینه تحصیلات و اشتغال، جدی و پیگیر بوده: سال ها قبل از انقلاب، بعد از این که از دبیرستان فارغ التحصیل می شه (چیزی که اون موقع خیلی مُد نبوده)، به استخدام کتابخونه مرکزی پارک شهر درمیاد که از مهمترین کتابخونه های اون زمان تهران بوده و در ادامه، بخش زیادی از سال های خدمتش رو در کسوت ریاست همون کتابخونه سپری می کنه. دوره ماجراها و شلوغی های قبل از انقلاب بوده که ناهید از ساواک دستور می گیره تا پرونده های چند نفر از اعضای کتابخونه، که احتمالن فعالیت سیاسی می کردنو در اختیارشون قرار بده. البته همین جا باید عرض کنم که ناهید هیچ مشکلی با نظام شاهنشاهی نداشته، اما از این مسأله می ترسیده که این کارش چه تأثیری توی زندگی اون آدمایی که ساواک بهشون مشکوک بوده می تونه داشته باشه و خب خودش رو توی موقعیت خطرناکی می دیده... خلاصه این که به ساواکی ها پرونده های اشتباهی می ده تا بتونه زمان بخره و از طرفی از طریق اطلاعات داخل پرونده ها با اعضای تحت تعقیب، تماس تلفنی برقرار می کنه و در قالب یک شخص ناشناس، بهشون توضیح می ده بهتره خودشون رو یه جایی گم و گور کنن!

وقتی کنار بچه های ناهید می شینم و ناهید شروع می کنه به صحبت کردن و خاطره تعریف کردن، تقریبن گذشتن زمان رو احساس نمی کنم؛ از همسرش تعریف می کنه؛ تعریف می کنه که جلسات خواستگاری و آشنایی‌شون دو سال طول کشیده و هر دو تا خونواده با ازدواجشون مخالف بودن؛ تعریف می کنه که همسر مرحومش چقد مغرور و یه دنده بوده و یه بار که اومده بوده خواستگاری، به داداشای ناهید گفته: «لطفن چایی‌تون رو میل کنید تا گلوتون باز شه، چون من می خوام صحبت کنم.» و داداشای ناهید با پوزخند پرسیدن که شما می خوای صحبت کنی، ما چرا باید گلومون باز شه؟ و همسر مرحوم ناهید خیلی جدی جواب داده: «تا بتونید حرفامو هضم کنید!» تعریف می کنه که به خاطر این که با هم ازدواج کنن، مجبور می شن که با همدیگه از خونه فرار کنن و فشارهای زیادی رو تحمل کنن... این جور موقع‌ها من به بچه های ناهید نگاه می کنم و با خنده بهشون می گم که عجب خونی توی رگای شما جاریه... ناهید هم لبخند می زنه و اشکاش جاری می شه.